No 441

Carl Budtz Moller (Δανία)
.
Πρωϊνή διαπίστωση

Έπεσες
όταν σηκώθηκες απ' το κρεβάτι.
Το στρώμα, είπες, σου φάνηκε σκληρό
και ξέχασες,
πως
ο οργασμός
χρειάζεται τριβή
η τριβή
κίνηση
η κίνηση
ρώμη...

Αντώνιος Ρουσοχατζάκης: Εμπειρίες Ταλέντου (Κέδρος)

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑΣ 2007

.

ATHENS PRIDE 2007
.

No 440

Steve Walker (Καναδάς)

Προς κατανόηση λοιπόν του προβληματισμού πρέπει να διευκρινιστεί το εξής: Νομικά, πρόβλημα ανακύπτει κατά την περίπτωση που ένα ομόφυλο ζευγάρι επιθυμεί να υιοθετήσει από κοινού ένα παιδί, ενώ αντιμετωπίζεται διαφορετικά το ενδεχόμενο υιοθεσίας παιδιού από ομοφυλόφιλο ατομικά. Με δεδομένο ότι σε όλες σχεδόν τις χώρες επιτρέπεται η υιοθεσία από μόνα και ελεύθερα άτομα, είναι εύλογο ότι ο κανόνας αυτός συμπεριλαμβάνει και τα ομοφυλόφιλα άτομα. Το αν ο ομοφυλοφιλικός σεξουαλικός προσανατολισμός επηρεάσει αρνητικά τη διαδικασία υιοθεσίας του αιτούντος είναι διαφορετικό από την ύπαρξη ρητής νομικής απαγόρευσης αναφορικά με τη δυνατότητα του ομοφυλόφιλου ατόμου να υποβάλει αίτηση. Με εξαίρεση την Πολιτεία του Νέου Χάμσαιρ και την Πολιτεία της Φλόριδας των Ηνωμένων Πολιτειών, που απαγορεύουν ρητά την υιοθεσία από ομοφυλόφιλους, στις υπόλοιπες χώρες ένα μόνος και ελεύθερος ομοφυλόφιλος μπορεί «θεωρητικά» να υιοθετήσει. Η χρήση του επιρρήματος δεν είναι τυχαία. Πολλές φορές ο ομοφυλοφιλικός σεξουαλικός προσανατολισμός αποτελεί λόγο απόρριψης αιτήσεων υιοθεσίας από τα δικαστήρια, άλλοτε απροκάλυπτα και άλλοτε με επίκληση άλλων πραγματικών περιστατικών, με αποτέλεσμα πολλοί ομοφυλόφιλοι να τον αποκρύπτουν.

Λίνα Χατζηαθανασίου: Η υιοθεσία στο πλαίσιο των ομοφυλοφιλικών σχέσεων στο Το φύλο και η συμπεριφορά του. Οικογένειες από ομόφυλα ζευγάρια (Επίκεντρο)

No 439

Steve Walker (Καναδάς)

.

Γι’ αυτό βρίσκω τη δύναμη του αποχαιρετισμού. Κι επισφραγίζω την πραγματική μου αγάπη για σένα συλλέγοντας για μια ακόμη φορά κομμάτια και θρύψαλα από το πάτωμα. Σαν τους καθαριστές του δήμου. Σαν τις καθαρίστριες στα νυχτερινά κέντρα, σκουπίζω ό,τι απέμεινε από τα γαρύφαλλα που δόξασαν την προηγούμενη νύχτα. Και με φροντίδα πατέρα και μάνας, ποδοπατημένες, τοποθετώ τις λαμπερές στιγμές που ζήσαμε στο κελάρι που φυλάω όλα τα πολύτιμα.

Δεν θα πεθάνεις ποτέ. Μέσα σε ταπεινό κουτί, στολισμένο εντούτοις με σπάνια πετράδια, σε παίρνω μαζί μου. Σε κουβαλώ στο μακρύ ταξίδι μου δίχως πικρία, δίχως σκοτάδια.

Οι στιγμές μας μες στην καρδιά μου μια μυροβόλος εικόνα που θα επιτελεί θαύματα. Το ξέρω: σύντομα στις πληγές θα ανθίσουν λουλούδια. Όλα τ’ άλλα, κακίες, απειλές, εκδίκηση: αστεία πράγματα.

.

Πέτρος Μπιρμπίλης: Έχω μόνο εσένα (Μελάνι, 2007)

No 438

Nebojsa Zdaravkovic (Σερβία)

.

Ο Χατίμ γνώρισε πολλούς άνδρες από τους οποίους χώρισε για διάφορους λόγους, αλλά μέσα του εξακολουθούσε να σιγοκαίει ο ένοχος και κρυφός του πόθος για τον Ίντρις, τον σουφράγκι’ έτσι, όπως ένας άνδρας αναζητάει σε όλες τις γυναίκες την εικόνα της πρώτης του αγαπημένης, αυτής με την οποία έζησε την πρώτη του ερωτική ηδονή, έτσι και ο Χατίμ έψαχνε σε όλους τους άνδρες τον Ίντρις, το πρωτόγονο αρσενικό που δεν τον έχει λειάνει ακόμα ο πολιτισμός, που συγκεντρώνει πάνω του ό,τι πιο τραχύ, σκληρό και άγριο. Ο Ιντρίς δεν έφυγε ποτέ απ’ το νου του,και συχνά, με τρυφερή, αλλά και δηκτική, νοσταλγία, θυμόταν τι ένιωθε ξαπλωμένος μπρούμυτα στο πάτωμα της κάμαράς του, σαν κουνελάκι αφημένο στη μοίρα του, με το βλέμμα καρφωμένο στα αραβουργήματα του περσικού χαλιού, ενώ το καυτό και εκρηκτικό σώμα του Ιντρίς ενωνόταν με το δικό του, το συνέθλιβε, το έλιωνε. Το παράξενο είναι ότι οι σεξουαλικές τους σχέσεις, όσο πολυάριθμες κι αν υπήρξαν, γίνονταν πάντα στο πάτωμα. Δεν ανέβηκαν ποτέ στο κρεβάτι, κυρίως εξαιτίας της κατωτερότητας που ένιωθε ο Ιντρίς ως υπηρέτης, και της ψυχολογικής αδυναμίας του να χρησιμοποιήσει το κρεβάτι του αφέντη του, ακόμα κι αν έκανε έρωτα μαζί του.

Μια νύχτα, εδώ και μερικούς μήνες, ο Χατίμ, μισοζαλισμένος απ’ το πιοτό, κατακλύστηκε από έναν λυσσαλέο πόθο. Βγήκε απ’ το διαμέρισμά του κι έκανε μια βόλτα στους δρόμους του κέντρου. Η ώρα ήταν δέκα (η αγαπημένη των ομοφυλοφίλων του κέντρου, που μπορούσαν να διαλέξουν τον εραστή τους από τους κληρωτούς της αστυνομίας που εκείνη την ώρα άλλαζε βάρδια). Ο Χατίμ έπιασε να περιεργάζεται τους στρατιώτες που ετοιμάζονταν να παραδώσουν τη βάρδια τους, όταν είδε τον Αμπντ Ράμπα (που έμοιαζε πολύ με τον Ιντρίς). Τον ανέβασε στο αυτοκίνητό του, του έδωσε λεφτά, τον χάιδεψε και, τελικά, κατάφερε να τον αποπλανήσει.

Από τότε, ο Αμπντ Ράμπα έκανε πολλές και επίμονες προσπάθειες να τελειώσει αυτή τη σχέση του με τον Χατίμ, ο οποίος, όμως, ήξερε από εμπειρία ότι ο αρχάριος ενεργητικός ομοφυλόφιλος όπως ο Αμπντ Ράμπα, συνήθως κατέχεται από ένα τρομερό συναίσθημα ενοχής που δεν αργεί να μετατραπεί σε αποστροφή και μίσος κατά του παθητικού ομοφυλόφιλου που τον αποπλάνησε’ επίσης ήξερε κι ότι οι ομοφυλοφιλικές εμπειρίες, απ’ το πολύ να επαναλαμβάνονται και να προσφέρουν ηδονή, μεταμορφώνονται σιγά σιγά σε αυθεντική σεξουαλική προτίμηση εκ μέρους του ενεργητικού ομοφυλόφιλου, όσο κι αν στην αρχή τις αποστρεφόταν και ντρεπόταν γι’ αυτές. Γι’ αυτό και η σχέση μεταξύ Χατίμ και Άμπντου, ανέκαθεν παλινδρομούσε ανάμεσα σε χωρισμούς και επανασυνδέσεις.

.
Αλάα Αλ – Ασουάνι: Το Μέγαρο Γιακουμπιάν (Πόλις, 2007)

No 437

Olaf Odegaard (Νορβηγία)

.

Δε μιλούσαμε, μόνο ακούγαμε τους ίδιους ήχους στο ίδιο κρεβάτι κι είχαμε τυλιχτεί κι είχαμε γίνει ένα και δεν μπορεί να καταλάβαινα λάθος. Αποκλείεται. Ήταν μια απόλυτη αγκαλιά και μακάρι να γινόταν κάτι εκείνη τη στιγμή και να άλλαζε ο Κόσμος και να μην ξέραμε τίποτα και κανέναν έξω από την πόρτα του σπιτιού και να μη μας ξέρανε. Οι άνθρωποι τη στιγμή που πλησιάζουν τον έρωτα, τη μικρούλα εκείνη στιγμή που τείνουν προς τον έρωτα κανονικά οφείλουν να γίνονται αόρατοι. Μου φάνηκε πως αγαπούσα. Κι αυτά που σκεφτόταν τα ήξερα όλα, η γιατί και τις σκέψεις τις ξένες μπορείς να τις σκέφτεσαι, αρκεί μονάχα να είσαι αγκαλιά και να σκέφτεσαι τον άλλο σαν να είναι μακριά ο άλλος. Ήδη. Να έχεις κάποιον αγκαλιά και να τον σκέφτεσαι σαν να λείπει. Ίσως αυτό ονομάζεται Έρωτας.

Δημήτρης Τσεκούρας: Η ομορφιά σου (ελληνικά γράμματα)

No 436

Masha Guida (Ουκρανία)

.

Κόνορ.
Τον είδα πρώτη φορά στο βάθος του «Grapes», να σηκώνει ένα μεγάλο ποτήρι μπίρα και να το φέρνει μπροστά στο δροσερό του χαμόγελο, εν μέσω μιας παρέας με πέτσινα μπουφάν. Ήταν υπέροχος ακροατής, ένας άνθρωπος με αμυγδαλωτά μάτια και μαλλιά στο χρώμα του κάστανου. Εκείνο το βράδυ ήταν μαζί μου ο Έντουαρντ. Δυστυχώς, ο φίλος μου εκτόξευε μύδρους εναντίον της γραμματικής των ηγετών του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα, τινάζοντας απαλά το λευκό του χέρι προς την κατεύθυνση των Μπομπωδών, κι όταν σήκωσα τα μάτια, είδα τον Κόνορ να κάθεται ανάμεσά τους. Τι να πω; Παράγγειλα άλλο έναν γύρο ποτά και τον παρακολουθούσα πάνω από τον ώμο του Έντουαρντ, τον τρόπο που έπιανε τα χαρτιά και χαμογελούσε με το ατάραχο χαμόγελο του μέσα στο κεχριμπαρένιο φως. Και τότε, χωρίς να βγει ούτε στιγμή από τον κόσμο του, με κοίταξε. Είδα έναν ολόκληρο κόσμο δυνατοτήτων μέσα σ’ εκείνο το βλέμμα. Η παμπ βούιζε από ασήμαντες ανησυχίες ενώ ο Κόνορ, ο άνθρωπος στο βάθος της αίθουσας, που γελούσε με τα μπράτσα δεμένα μπροστά, κατακτούσε κάθε μου σιωπηρή ελπίδα.
Ο Χίπισλεϊ – Κοξ συνέχιζε τον λίβελλό του δίπλα μου, εγώ όμως δεν άκουγα ούτε λέξη από όσα έλεγε και η φωνή του είχε σβήσει σαν μακρινό πιάνο. Αισθανόμουν εκείνο τον υπέροχο νέο στα ακροδάχτυλά μου και στο τζιν που μου έκαιγε τον λαιμό. Τον κοίταξα ξανά.
Στράφηκε για να τρίψει τον ώμο του και, βλέποντας το χέρι του πάνω στο μπουφάν του, μεμιάς επιθύμησα να ήμουν το μπουφάν του ή το ύφασμα του πουκαμίσου του. Σχεδόν σαράντα χρόνια σκέφτομαι το κεχριμπαρένιο φως και το χαμόγελό στο πρόσωπό του εκείνο το βράδυ. Γιατί τον αγάπησα ένα δευτερόλεπτο πριν τον αντικρίσω, όπως συμβαίνει πάντα με την αγάπη: ξέρουμε ποιον αγαπάμε πριν καν τον βρούμε, η νομίζουμε πως ξέρουμε. Νιώθουμε πως έναν τέτοιο άνθρωπο περιμέναμε, κι όταν τον δούμε, μας είναι απόλυτα οικείος.
Αγάπα με κι εσύ, ψιθύρισα μέσα στο ποτήρι μου.

Andrew O´Hagan: Να ‘σαι κοντά μου (Πόλις)

No 435

Χώρος όπου ευδοκίμησε πρωτίστως η ομοφυλοφιλική έκφραση είναι βαβαίως ο υψηλός της ποιήσεως χώρος (…)
Με τον ηδονιστικό και φιλοσοφικό Καβάφη, εκπρόσωπο της αντικειμενικής, πλαστικής, κλασικής τάσης μέσα σε νεωτερικό ποιητικό πλαίσιο και τον, τολμηρότατο μουσικά, σπρωγμένο ως τα όρια του τραγουδιού και αδιάλλακτο ως προς αυτό Λαπαθιώτη (επίσης ηδονιστικό αλλά και, στην εξέλιξή του, δραματικό ποιητή), το πράγμα, καθώς φαίνεται, δεν μπορούσε να πάει πιο μακριά, να γίνει από άγριο ξεκάθαρο:

Μες στην ορφάνια και την ερημιά μου,
κι εγώ ζητώντας κάποιο γιατρικό,
βγάζοντας το κουτί με τα τσιγάρα,
του πρόσφερα με τρόπο φιλικό.

Με κοίταξε παράξενα και πήρε,
συλλογισμένο κι αινιγματικό…
………
Γύρισε μόνο σιωπηλά τα μάτια
που μάντευα μιαν άρρητη ομορφιά
και τα ‘μπηξε έτσι μέσα στα δικά μου,
μ’ επιμονή και θλίψη σαν καρφιά,
που πια δεν βάσταξα άλλο, και του λέω:
- Πώς έτσι μόνος, δίχως συντροφιά;

(Ν. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ, Ο έρως του απολύτου)

Στα επόμενα μεταπολεμικά χρόνια, κυρίαρχη φυσιογνωμία στην ομοφυλοφιλική ποίησή μας αναδείχθηκε ο Ντίνος Χριστιανόπουλος (…) Άλλοτε με δραματικότητα, συχνά με χιούμορ ή ενδιαφέρουσες κοινωνικές προεκτάσεις, τραγουδάει σε ποικίλες ποιητικές φόρμες (ακόμη και λαϊκό έμμετρο στίχο αλά μανιέρ των ρεμπέτικων) την ερωτική αγωνία, όπως κι ο ίδιος λέει, σε όλες της τις εκφράσεις: ανικανοποίητα αισθήματα, τσαλαπατήματα, τύψεις, απελπισίες κλπ, εξαντλώντας τα θέματά του σε βαθμό τέτοιο που ν’ αποτελεί τον κυρίαρχο ουράνιο θόλο που μόνο σαν περαστικές αστραπές σκίζουν άλλοι ποιητές της γενιάς του, με λίγο πολύ παρόμοια θεματολογία: ο Θεοδωρακόπουλος, ο Ιωάννου, ο Ασλάνογλου, ο Ταχτσής, ο Τσιριμπίνος ή ακόμη και νεότεροι ποιητές, όπως ο Αγγελάκης, η Θ. Ντάκου κλπ.(…)
Το κλίμα αλλάζει κα΄πως με κάποιους ποιητές της λεγόμενης «γενιάς του 70». Αναφέρομαι στον πρώτο Χρονά και στον παραγνωρισμένο και σχεδόν τελείως άγνωστο Χάρη Μεαγαλυνό (…)

Τάκης Σπετσιώτης: Τριανδρίες και Σία (Άγρα)

No 434

Τη δεκαετία του ’50, ένα αναπτυσσόμενο ομοφυλοφιλικό κίνημα στην Αμερική οδήγησε στην ίδρυση της Mattachine Society και των Daughters of Bilitis, το καθένα με τα περιοδικά τους, ONE και The Ladder αντίστοιχα. Το ποιητικό κίνημα των Beat και οι συγγραφείς του Black Mountain College άσκησαν την επιρροή τους. Ο Olson, o Creeley και ο ομοφυλόφιλος ποιητής Robert Duncan χρησιμοποιούσαν την “ανοιχτή”, “οργανική” μορφή ή τον λεγόμενο “projective verse”. Το «Howl» (Ουρλιαχτό, 1956) του Ginsberg είχε τεράστιο αντίκτυπο σε μία ολόκληρη γενιά νεαρών ομοφυλόφιλων συγγραφέων. Ο Auden και ο εραστής του Chester Kallman ζούσαν στη Νέα Υόρκη και ήταν φίλοι με τον ψυχοθεραπευτή και ποιητή Paul Goodman. Ο Harold Norse, ο ποιητής της Δυτικής Ακτής, ήταν γραμματέας του Auden στη Νέα Υόρκη προτού φύγει για την Ευρώπη. Ο Jack Spicer και o Robert Duncan ζούσαν στη Δυτική Ακτή, το ίδιο και ο Paul Mariah και ο Thom Gunn. Ο Αφηρημένος Εξπρεσιονισμός έδινε ένα δυνατό νέο παρόν στην καλλιτεχνική σκηνή. Εστέτ όπως ο James Merrill πήγαιναν με το αυτοκίνητό τους από το Stonington μέχρι την πόλη της Νέας Υόρκης για να δειπνήσουν με φίλους του λογοτεχνικού χώρου. Ο Howard Moss έκανε εμφανίσεις σε gay πάρτυ της μόδας και νεοφερμένοι όπως ο Richard Howard συστήνονταν στον Ginsberg, τον Baldwin και τον Edward Albee. Ο Edward Field προσπαθούσε να τα καταφέρει ως ηθοποιός και πήγαινε σε πάρτι της May Swenson μαζί με τον Ralph Pomeroy. Ο O’Hara, ο Ashbery και ο Schuyler είχαν γίνει στενοί φίλοι και έβγαιναν κάθε βράδυ στην πόλη ως μέλη της «Σχολής της Νέας Υόρκης» (New York School).

Σ’ αυτή τη μεταπολεμική περίοδο υπήρξε ένας πρωτοφανής αριθμός ποιητών που ήταν συνειδητοποιημένοι ομοφυλόφιλοι και είχαν μία gay κουλτούρα και ευαισθησία, παρ’ όλο που οι όροι “gay κουλτούρα” και “gay ευαισθησία” δεν είχαν ακόμη πλήρως διαμορφωθεί. Αυτοί οι συγγραφείς θέλησαν να γνωριστούν μεταξύ τους. Διάβασαν και ανέπτυξαν θεωρητική σκέψη σχετικά με την ομοφυλοφιλική ερωτική ποίηση των προηγούμενων γενεών: του Καβάφη στην Αίγυπτο, των Whitman, Harltey, Hughes και Crane στην Αμερική, του Wilde και των Ουράνιων ποιητών στην Αγγλία, του Stefan George στη Γερμανία, των Rimbaud και Verlaine στη Γαλλία, του Στράτωνα στην Αρχαία Ελλάδα και του Κάτουλλου, του Μαρτιάλη και του Γιουβενάλη στην Αρχαία Ρώμη. Γνώριζαν ακόμη ομοφυλόφιλους συγγραφείς της δεκαετίας του ’40 όπως οι George Barker, Robert Friend και Dunstan Thompson, και είχαν τα ερεθίσματα από προηγούμενες ποιητικές συλλογές ομοφυλοφιλικής ποίησης όπως την ανθολογία του Edward Carpenter Ioläus (Ιόλαος, 1926). Υπήρχαν κι άλλοι ομοφυλόφιλοι συγγραφείς που τους επηρέασαν, από τον Henry James έως τον Jean Genet και τον James Baldwin. Οι μεταπολεμικοί ομοφυλόφιλοι ποιητές ανέπτυξαν πολλές φιλίες μεταξύ τους. Κινούνταν σε μία gay κοινωνική και πολιτισμική σφαίρα, έχοντας επίγνωση των άλλων gay εκδηλώσεων στον κόσμο της τέχνης, της φωτογραφίας, της ιστορίας, του θεάτρου και της μουσικής. Το έργο τους προμήνυε το εκρηκτικό κίνημα απελευθέρωσης των ομοφυλόφιλων (Gay liberation movement) του τέλους της δεκαετίας του ’60 και της αρχής της δεκαετίας του ’70.

.
Walter Holland: Η ρίζα της κάλαμου. Μία μελέτη της αμερικανικής ομοφυλοφιλικής ποίησης. Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έως σήμερα
στο Ιστορία της Σύγχρονης Ομοερωτικής Λογοτεχνίας (επιμ. Sonya L. Jones) [Πολύχρωμος Πλανήτης, 2007]

No 433

Christine Comyn(Βέλγιο)

Αθωρ
Τρυφερή Θεά
του Έρωτα και της Χαράς
Εσένα επικαλούμαι.

Εσένα,
που στο παρελθόν
μου γέλασες
κι άνοιξαν τα ουράνια.

Κι αν ήταν ίσως γραφτό
ο έρωτας να γίνει φαρμάκι
Έλα και πάλι κοντά μου
Αρωγός.

Σε μυστικές ερωτικές τελετές
Στο καθαρτήριο της ψυχής
Στου ήλιου τη φλόγα
Και στης σελήνης την άχλη

Στον ουράνιο βωμό
του έρωτα
Το αίμα της καρδιάς μου προσφέρω
για μια νέα Αγάπη

Ρούλα Σκούταρη : Κατάθεση ψυχής (Δωδώνη)

No 432

Brita Sheifert (Γερμανία)

Ποτέ δεν έχω πει στη μητέρα μου, καθαρά, ότι η Φοξι, η Σίμπιλ, είναι ερωμένη μου, αλλά το ξέρω ότι το ξέρει. Δεν σοκαρίστηκε. Έχει μέσα της μια δόση ανοιχτής, σκανδιναβικής νοοτροπίας. Με έχει επισκεφτεί, μας έχει επισκεφτεί, τρεις φορές στο διαμέρισμα αυτό. (…) Έχει δει το δωμάτιο με το διπλό κρεβάτι, τη διπλή ντουλάπα, τα δυο ζευγάρια παντόφλες στο πάτωμα. Το γραφείο της Φόξι έχει ένα μονό κρεβάτι, όπου παίρνει μερικές φορές κανέναν υπνάκο τα απογεύματα ανάμεσα στα χαρτιά της, κι έτσι η μαμά θα μπορούσε να νομίζει ότι κοιμάται εκεί, αν θέλει να το νομίζει αυτό, τότε μπορεί. Αλλά το ξέρω ότι ξέρει πως είμαστε ζευγάρι, γιατί η κάρτα που μας έστειλε πέρσι τα Χριστούγεννα έλεγε: Στην Γκριζέλντα και τη Σίμπιλ με αγάπη από τη Μαμά και τον Μπαμπά, σαν να ήμασταν παντρεμένο ζευγάρι.

Λέσλι Γκλάιστερ: Ένοχα παιχνίδια (Μεταίχμιο)

No 431

Victoria Chernova (Ουκρανία)

70. ΣΑΛΟΝΙ (ΣΠΙΤΙ ΕΥΓΕΝΕΙΑΣ) – ΕΣΩΤ./ΜΕΡΑ
Φίλιππος: Τιγίνεται εδώ; Ευγενία, θέλω να μιλήσουμε τώρα!!!
Βίκυ: Κι εμείς Σοφούλα, πάμε να παίξουμε με τον μπέμπη.
Η ΕΥΓΕΝΙΑ και ο Φιλιππος μένουν μόνοι.
Φίλιππος: Είσαι τρελή; Έχεις τρελαθεί τελείως; Μου τηλεφωνεί το παιδί μου έντρομο επειδή δεν ξέρει τι να κάνει που σας βρίσκει γυμνές στο κρεβάτι!
Ευγενία: Μα αυτή δεν είναι η φαντασίωση κάθε άντρα;
Φίπιππος: Δηλαδή το παραδέχεσαι! Ευγενία, αυτή η κοπέλα σε επηρεάζει πάρα πολύ άσχημα. Τώρα είσαι μάνα. Έχεις υποχρέωση να φέρεσαι τουλάχιστον αξιοπρεπώς. Δε θα το αφήσω να περάσει έτσι αυτό. Κατάλαβες;

Όλγα Μαλέα – Μανίνα Ζουμπουλάκη: Ριζότο (Νέα Σύνορα )

No 430

Αυτό το μαρτύριο το αντέχω μόνο χάρη στη Ζενεβιέβ, γιατί μόνο η Ζενεβιέβ είδε… Οι υποσχέσεις τηρήθηκαν. Η Ζενεβιέβ άρχισε πρώτη – πάντα εκείνη αρχίζει πρώτη – ξεκουμπώνοντας το πουκάμισό της. Το καινούργιο το δικό της μ’ άφησε με ανοιχτό το στόμα: αντίθετα με τα στήθη της μητέρας μου που μ’ ενοχλούν γιατί είναι πολύ μεγάλα, της Ζενεβιέβ με συγκίνησαν μέχρι δακρύων. Ένα τοπίο. Μου θυμίζουν τις χρυσές θηλές των αμμόλοφων της Σαχάρας. Θέλησα να τα’ αγγίξω. Είπε ναι. Ποτέμου δεν ταξίδεψα τόσος μακριά.
Ύστερα ήρθε η σειρά μου. Δίστασα, αλλά είχα υποσχεθεί. Κι έτσι της έδειξα το δικό μου το καινούργιο που την ξάφνιασε. Είδε ότι ήταν αλήθεια όσα της είχα πει για τη λόγχη. Θέλησε να την αγγίξει. Είναι φυσικό. Είπα ναι. Κι εκείνη δάκρυσε. Η Ζενεβιέβ είναι, λοιπόν, η μόνη που ξέρει ότι, κάτω απ΄’ τη φούστα που λέει ψέματα, μεγαλώνει ένα αγόρι, κι όταν γυρίζει αργά προς το μέρος μου το κεφάλι της, το πηγούνι της, το στόμα της, το μάγουλό της, τη μύτη της, το μέτωπό της, τα δυο της μάτια που μιλούν στα δικά μου, μόνο εγώ ξέρω ότι κοιτάζει ένα αγόρι, που χάθηκε ανάμεσα στα κορίτσια…

Νέλ Σατλέ: Με σκυμμένο κεφάλι (Ελληνικά γράμματα)

No 429

Μαρία Ξαγοράρη

Κοίταξα πίσω και είδα, στο λυκόφως που έπεφτε γρήγορα, το σκύψιμο και τα’ ανασήκωμα της συστρεφόμενης φιγούρας, το λούσιμο με το νερό, το πλύσιμο σαν να ‘κανε αργές χορευτικές κινήσεις, ενώ απλώς μπανιαριζόταν’ και τότε ξαφνικά είδα ότι ήταν μισός άντρας και μισή γυναίκα, το αντρικό κομμάτι έπλενε τρυφερά το γυναικείο και το γυναικείο τρυφερά το αντρικό, το γυναικείο κομμάτι βάπτιζε το αντρικό και το αντρικό βάπτιζε το γυναικείο. Κι ήταν τόσο ιερό και τόσο σάρκινο, το κορμί αυτού του πλάσματος ήταν τόσο ιερό και τόσος σάρκινο, που σαν να κόπηκα στα δυο απ‘ τα συναισθήματά μου. Αυτή η εκτίμηση κι αυτή η τρυφεράδα που έδειχνε προς τον εαυτό του ήταν εκείνο που με πλήγωσε τόσο, σαν κάποιο βόλι να με βρήκε κατάστηθα μπροστά σε μια τέτοια τρυφεράδα, κι ανάσαινα με δυσκολία κι είχα κάθε είδους συναισθήματα που ακόμα τα θυμάμαι πολύ καθαρά. Και στράφηκα ξανά να φύγω και ν’ αφήσω μονάχο τον ωραίο λουόμενο. Και κατάλαβα ξαφνικά, εκείνη την ώρα της ημέρας – ήταν στις αρχές του Μάη θυμάμαι – πόσο μόνος ήταν και κατάλαβα τότε πόσο μοναχικά ήταν όλα (…)

Γουίλιαμ Γκογιέν: Ο ερμαφρόδιτος (Σ.Ι Ζαχαρόπουλος)

No 428

Pedro Filipe Carreira Rodrigues (Πορτογαλία)

Ο ΑΝΤΟΝΙΟ ΜΠΟΤΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟ ΙΔΕΩΔΕΣ (1932)
Ο Αντόνιο Μπόττο είναι ο μόνος Πορτογάλος ποιητής, από όσους γνωρίζω να υπάρχουν, τον οποίο μπορεί κανείς να υποδείξει καθαρά ως εστέτ’ όρος που τον προσδιορίζει επακριβώς, χωρίς να προσθέτει ούτε να αφαιρεί τίποτε. (…)
Το έργο του Αντόνιο Μπόττο παρουσιάζει γεωμετρική αντιστοιχία με όλα όσα μπορεί κανείς να προσδοκά από το έργο ενός εστέτ. Υμνεί τη ζωή, αλλά με τις ίδιες λέξεις την αρνείται: αυτό που αισθάνεται σ’ αυτήν ως ωραίο είναι αυτό που χάνεται από αυτήν. Υμνεί το γυναικείο και το ανδρικό σώμα αδιακρίτως: αν κάποιο είναι ωραίο, ποια η μεταξύ τους διαφορά για τον εστέτ; Ως ποιητής, ως καλλιτέχνης, έχει εμπνευστεί τόσο από τους ήρωες όσο και από τους εγκληματίες – όταν δείχνουν όμορφοι μέσα στο χρυσό φως του ήλιου. Γι’ αυτόν – όπως εξάλλου για το Ευαγγέλιο – την ίδια ομορφιά έχει η βροχή που ποτίζει το χωράφι του δίκαιου και το χωράφι του άδικου. Και για να υποστηρίξουμε αυτά που λέμε, θα παραθέσουμε, όχι έναν μόνο στίχο ή ένα μόνο απόσπασμα του έργου του καλλιτέχνη, αλλά ολόκληρο το έργο του, επειδή μέσα εκεί δεν υπάρχει ούτε μια γραμμή που θα μας διέψευδε.
Η απόδειξη μας έχει ολοκληρωθεί. Πριν κλείσουμε όμως, υπάρχει ένα σημείο που επιθυμούμε, όχι να αποδείξουμε, αλλά να διευκρινίσουμε: εδώ και αρκετόν καιρό, η ψυχολογική ηλιθιότητα μερικών επέλεξε να δημιουργήσει ένα τεχνητό σκάνδαλο με αφορμή τον τρόπο με τον οποίο ο Αντόνιο Μπόττο υπογραμμίζει την αγάπη του για την ανδρική ομορφιά. Όποιος έχει διαβάσει προσεκτικά τη μελέτη αυτή δεν έχει ανάγκη από διευκρινίσεις, διότι βρίσκονται μέσα στην απόδειξη. Υπάρχουν όμως πολλοί που έχουν ανάγκη να τους δίνονται εξηγήσεις γι’ αυτό που έχει ήδη εξηγηθεί. Σ’ εκείνους λοιπόν απευθύνονται οι τελευταίες αυτές γραμμές.
Ο εστέτ που είναι καλλιτέχνης, είναι καλλιτέχνης, το έχουμε αποδείξει, από αντίδραση προς το εχθρικό περιβάλλον που δεν του επιτρέπει να είναι μόνο εστέτ. Φυσικό είναι ότι, σ’ αυτή του την αντίδραση, μόνο με τα πιο προκλητικά στοιχεία του αισθητικού ιδεώδους μπορεί να πλήξει αυτό το περιβάλλον. Κάθε καλή άμυνα περιέχει και μια αντεπίθεση. Και από όλα τα στοιχεία του αισθητικού ιδεώδους, εκείνο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικότερα ως όπλο κατά της καταπίεσης του περιβάλλοντος μας είναι η ιδέα της ανδρικής ομορφιάς’ έτσι ο Αντόνιο Μπόττο τη χρησιμοποιεί με σταθερότητα και επιμονή τις οποίες πρέπει, όχι μόνο να κατανοήσουμε, αλλά και να επαινέσουμε. Ο Αντόνιο Μπόττο είναι ένας Έλληνας εστέτ γεννημένος σε μακρινή εξορία. Αγαπά τη χαμένη πατρίδα του με το παράφορο πάθος του ανθρώπου που δεν θα μπορέσει να την ξαναδεί ποτέ. Γι’ αυτό και το έργο του έχει κάτι το παράξενο, το νοσταλγικό και μελαγχολικό. Μοιάζει με την ασθενική λάμψη που έρχεται τις ασέληνες νύχτες απ’ τον ουρανό, ποιος ξέρει από πού, και βάφει με μαύρο ασήμι την ανήσυχη μοναξιά της θάλασσας.

Fernando Pessoa: Λογοτεχνικά δοκίμια (Printa)

No 427

Οποιοσδήποτε ελεύθερος Έλληνας πολίτης μπορεί να αισθανθεί ερωτική επιθυμία για άνδρες και να την εκφράσει. Η επιθυμία για κάποιο άτομο του ιδίου φύλου από μόνη της δεν οδηγεί σε σκάνδαλο, ντροπή ή οποιαδήποτε έντονη συζήτηση – παρ’ όλο που υπάρχει πάντα ειρωνεία και οίκτος για τον ερωτευμένο. Η απόλυτα φυσιολογική κατάσταση αυτού του είδους επιθυμίας γίνεται αντιληπτή σε όλα τα επίπεδα της αθηναϊκής ζωής. Ακόμη κι ένας πολιτικός που παρουσιάζεται στο δικαστήριο μπορεί να μιλήσει για την επιθυμία του για νεότερους άνδρες χωρίς να αντιμετωπίσει την πραγματική ή τη φανταστική μανία της ηθικής πλειοψηφίας. Όπως συμβαίνει και στην εποχή μας, ένας πολιτικός έχει συμφέρον να φαίνεται ότι κινείται στα αποδεκτά όρια του φυσιολογικού. Ας δούμε τον Αισχίνη, τον πολιτικό του 4ου π.Χ. αιώνα, ο οποίος είναι παντρεμένος και στη συγκεκριμένη περίπτωση κατήγορος σε μια δίκη με έντονο ερωτικό περιεχόμενο: «πρόκειται να επιτεθή κατ’ ευθείαν εναντίον μου και να μου θέση την ερώτησιν αν εγώ που γίνομαι ενοχλητικός εις τα γυμναστήρια και υπήρξα εραστής πολλών νέων (...) εγώ όμως δεν κατηγορώ τον έρωτα (...) ούτε αρνούμαι πως εγώ ο ίδιος και εις το παρελθόν και τώρα αγαπώ τα παιδιά». Για τον Αισχίνη, το να τριγυρίζει στο γυμναστήριο, να πλησιάζει νέους με σαφείς ερωτικές προθέσεις και να γίνεται εραστής τους είναι ένδειξη «ειλικρινούς έρωτα». Τονίζει ότι, σύμφωνα με το νόμο, αυτό οφείλει να κάνει ένας ελεύθερος πολίτης. Και ο Σωκράτης, ο οποίος είναι επίσης παντρεμένος, παρουσιάζεται κατ’ επανάληψη στα έργα του Πλάτωνα να εκστασιάζεται στη θέα όμορφων αγοριών. Σύμφωνα μ’ έναν ποιητή, έναν άνθρωπο εξαιρετικά συντηρητικών πολιτικών πεποιθήσεων, μια τέλεια ημέρα είναι κάπως έτσι: «Μακάριος όποιος εραστής γυμνάζεται και γυρνώντας σπίτι του όλη μέρα ξαπλώνει με όμορφο αγόρι». Η σεξουαλική σχέση μεταξύ ανδρών είναι εντελώς φυσιολογική.

Σάιμον Φκόλντχιλ: Έρωτας και Τραγωδία. Πώς ο αρχαίος κόσμος διαμορφώνει τη ζωή μας (Πατάκης)

No 426

Ross Bleckner (ΗΠΑ)

Χρειάστηκαν δυο σχεδόν εβδομάδες μέχρι να φθάσει στους ενόρκους η Μπέκετ κατά Γουάιντ, Γουίλερ, Έλερμαν, Τέτλοου και Μπράουν και οι ύστατες εκείνες μέρες της δίκης αποδείχθηκαν για όλους εξουθενωτικές. (…)
Η πρώτη ψηφοφορία των ενόρκων, αμέσως μόλις αποσύρθηκαν, δεν πήγε καλά για τον Άντριου: εννέα κατά και τρεις υπέρ. Έπειτα άρχισε η μεγάλη μάχη (…)
- Γιατί δεν τους είπε ότι είχε AIDS; Τι περίμενε; Να τους κολλήσει όλουςπρώτα;
- Δεν νοιαζόταν τους ανθρώπους με τους οποίους δούλευε, αλλιώς θα τους είχε πληροφορήσει ότι δούλευαν κοντά σε ένα φορέα!
- Σωστά! Οι άνθρωποι αυτοί έχουν υποχρέωση να πληροφορούν τους υπόλοιπους για την κατάσταση τους, για να μπορούμε να αποφασίζουμε αν θέλουμε να ριψοκινδυνεύσουμε δουλεύοντας μαζί τους ή πηγαίνοντας στο σχολείο μαζί τους ή οτιδήποτε άλλο.
Αραιά και που ακουγόταν κάποια φωνή λογικής.
- Μα δεν μπορείς να κολλήσεις AIDS έτσι!
- Πού το ξέρεις ότι δεν μπορείς; Εμένα δε μου το απέδειξε ποτέ και κανείς αυτό. Ίσως να το κολλάς και από ένα κουνούπι.
- Από ένα κουνούπι;
- Πώς θα σου φαινόταν αν σε τα’ιμπαγε ένα κουνούπι που προηγουμένως είχε τσιμπήσει κάποια αδερφή με AIDS; (…)
Στις τέσσερις το ίδιο απόγευμα, μήνυσαν του δικαστή πως ήταν έτοιμοι και όταν επέστρεψαν στην αίθουσα, τη βρήκαν γεμάτη από κόσμο. (…)
- Καταλήξατε στην ετυμηγορίασας, κύριοι ένορκοι;
- Καταλήξαμε, κύριε πρόεδρε, είπε ο προΪστάμενος. (…)
- Διατυπώστε, παρακαλώ, την απόφασή σας.
- Αποφασίζουμε υπέρ του ενάγοντος, Άντριου Μπέκερ.(…)
Τα αποτελέσματα της τελικής ψηφοφορίας ήταν δέκα υπέρ και δυο κατά. Είχαν φτάσει στο τέλος, σχεδόν.

Christopher Davis: Φιλαδέλφεια (Το κλειδί)

No 425

Keith Vaugan (ΗΠΑ)

«Πώς σου φαίνεται που κάνεις έρωτα με κάποιον που είναι οροθετικός;»Η ερώτησή του με άφησε άφωνο. Του ήμουν ευγνώμων για την ειλικρίνειά του κι εκτίμησα πολύ το ότι μου το είπε. Ο τρόπος όμως που μου το είπε – κι ειδικά τη συγκεκριμένη στιγμή – με έφερε σε μεγάλη αμηχανία.
Ταυτόχρονα, άρχισα έναν εσωτερικό διάλογο για το τι πραγματικά κάνω στο κρεβάτι. Μέχρι τώρα έκανα σεξ παίρνοντας ως δεδομένο ότι ό άλλος είναι οροθετικός, γιατί δεν μπορούσα ποτέ να είμαι σίγουρος ότι δεν είναι – εδώ που τα λέμε, ούτε κι ο άλλος μπορούσε να ξέρει στα σίγουρα για τον εαυτό του. Έτσι, έκανα μόνο ό,τι με βοηθούσε να νιώθω ότι δεν παίρνω πολλά ρίσκα: στοματικό έρωτα – αλλά μόνο όταν ο άλλος δεν έβγαζε πολύ προσπερματικό υγρό – χωρίς ν’ αφήνω ποτέ τον άλλον να τελειώσει στο στόμα μου, πρωκτικό σεξ μόνο με προφυλακτικό κλπ, κτλ. Κατά συνέπεια, το να ξέρω ότι κάνω σεξ με κάποιον που είναι οροθετικός λογικά δεν θα έπρεπε ν’ αλλάξει και πολλά στη σεξουαλική μου συμπεριφορά. Σωστά;
Κι όμως όχι. Ένιωθα διαφορετικά. Ξαφνικά, άρχισα ν’ αμφιβάλλω για το πόσα πράγματα γνωρίζουμε στ’ αλήθεια για τον ιό και τους τρόπους που μεταδίδεται. Προσπάθησα, πάντως, να το παίξω θαρραλέος και να μη δείξω πόσο με είχε αποσυντονίσει η ειλικρινής εκμυστήρευσή του. Νομίζω ότι σε μεγάλο βαθμό με είχε συγκινήσει τόσο πολύ αυτή η εξομολόγηση – ήταν και η πρώτη φορά που μου συνέβαινε κάτι τέτοιο – που δεν μου πήγαινε να φρικάρω και να του πω να σηκωθεί να φύγει.

Lawrence Schimel: Σε χρόνο αόριστο (Πολύχρωμος Πλανήτης)

No 424

Fransoise Nielly (Γαλλία)

Μετά, αισθάνεσαι ντροπή που υπήρξες τόσο χαζός! Πολλά από τα σημάδια ήταν εκεί μπροστά σου, αλλά θέλει χρόνια για να δεχτείς το γεγονός ότι μπορεί να συμβεί σ’ εσένα. Δεν είναι αλήθεια, δεν είναι αλήθεια, ξέρω ότι μπορώ να το αναχαιτίσω. Θα του πω ότι θα του περάσει, ότι είναι απλά κάτι που του καρφώθηκε στο μυαλό.
Όμως στο τέλος τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει, ειδικά όταν ο γιος σου φτάσει στο σημείο να σου πει, κι αρκετά αποφασιστικά μάλιστα: «Μπαμπά, είμαι γκέι». Το σοκ που ένιωσα με φόβισε. Ξέσπασα σε κλάματα και είπα: «Γιατί δεν μου το είπες νωρίτερα, για να σε βοηθήσω να το ξεπεράσεις;» Για χρόνια προσπαθούσε να με κάνει να το καταλάβω κι εγώ ο ανόητος, τη στιγμή που με είχε ανάγκη, βρήκα να πω αυτή την κουταμάρα. Προσπαθούσα να μεταβιβάσω την ευθύνη. Έχουν περάσει εφτά χρόνια από τότε και πάλι, κάθε φορά που το σκέφτομαι, νιώθω σαν αποτυχημένος.
Πάντα τον αγαπούσα όσο μπορεί ένας πατέρας να αγαπάει το γιο του, όσο είναι ανθρώπινα δυνατόν ν’ αγαπάει κανείς. Αυτό που έγινε νομίζω ότι ενίσχυσε την αγάπη μου. Τίποτα δεν μπορεί να μπει ανάμεσά μας. Αλλά όταν είμαι μόνος, υποφέρω ακόμα κι αυτό θα συνεχιστεί μέχρι να πεθάνω – μια συνεχής άρνηση να αποδεχτώ το γεγονός ολοκληρωτικά. Αυτό είναι το μυστικό μου. Αρκετές φορές μέσα στη βδομάδα, ακριβώς πριν με πάρει ο ύπνος, κλαίω και βρίζω και καταριέμαι. Κλαίω από αυτολύπη, βρίζω το Θεό γι’ αυτή την κατάσταση και καταριέμαι την κοινωνία για το στίγμα που προσάπτει στο γιο μου επειδή τα γονίδιά του ανήκουν σε μια μειοψηφία – που η κοινωνική προκατάληψη θέλει να κάνει το αξιολάτρευτο αγόρι μου παρία, που οι αδαείς ρίχνουν κακεντρεχή βλέμματα, γνέφουν απαξιωτικά και λένε με μια απίστευτη κακία: «Ε, καλά τώρα, αυτός ξέρουμε τι ρόλο παίζει!»
Βάζω στοίχημα ότι δεν γίνεται να βρεθεί άνθρωπος πιο αξιοπρεπής, πιο καθαρός, πιο συμπονετικός από τον ομοφυλόφιλο γιο μου. Κι ενώ βρίζω το Θεό (μην ξέροντας ποιον άλλο να βρίσω), τον ευχαριστώ ειλικρινά (σαν προκατειλημμένος αγνωστικιστής) που ευλόγησε το γιο μου μ’ έναν εξίσου θαυμάσιο σύντροφο. Αυτή τη σχέση τη ζηλεύουν πολλοί ομοφοβικοί – όχι βέβαια ότι θα το παραδέχονταν ανοιχτά. Το βλέπω όμως στα μάτια τους. Βλέπω τη δυσπιστία τους, ναι, δυσπιστία. Και βέβαια, παίρνω απ’ αυτό μεγάλη ικανοποίηση.
Αλλά κανείς δεν μπορεί να δει μέσα στην καρδιά μου – τη διάψευση των προσδοκιών που είχα σαν πατέρας, την ελπίδα ότι ο γιος μου θα γνώριζε την ίδια πληρότητα που είχα εγώ με τη μητέρα του και, κάπου κάπου, την απογοήτευση που δε θα μου δώσει εγγόνια και νάσου πάλι τα κλάματα που δεν γίνεται αποδεκτός όπως τού πρέπει από ορισμένους κύκλους, επειδή είναι γκέι. Μα το Θεό, τι παίζεται σ’ αυτή την ηλίθια κοινωνία όταν η άγνοια και ο ρατσισμός μπορούν να το κάνουν αυτό σ’ έναν νέο και όμορφο άντρα;
Κι ύστερα, αρχίζω να αναρωτιέμαι. Λυπάμαι για τον εαυτό μου, για κείνον, ή μια μεγάλη δόση κι απ’ τα δύο; Αισθάνεται εκείνος τις μικρές επιθέσεις που βλέπω και αισθάνομαι εγώ και πώς νιώθει γι’ αυτές; Θέλει να πονέσει εκείνους που τον πονούν, όπως το θέλω εγώ; Παρατηρεί τα κλεισίματα του ματιού και τα νεύματα και τις υποκριτικές δηλώσεις ψεύτικης κατανόησης, κι ας μην έχουν στ’ αλήθεια την παραμικρή ιδέα για το τι σημαίνει, προσέχει την ανειλικρινή συμπάθεια, τη γρήγορη αλλαγή θέματος στις κουβέντες;
Και σε κάθε συνάντηση ή επανασύνδεση με φίλους, παλιούς ή καινούργιους, να πάλι οι ίδιες συμβατικές κουβέντες, τα πειράγματα χωρίς λόγια, τα νεύματα, το κλείσιμο του ματιού, το γύρισμα της πλάτης.
Υπάρχουν άραγε απαντήσεις στην αυτοκαταδίκη, στην αυτολύπη; Υπάρχουν τρόποι να βοηθηθούν οι ομοφυλόφιλοι να ξεπεράσουν τα χλευάσματα των συνανθρώπων τους; Γιατί πρέπει να παραμένουν απομονωμένοι, σαν να ήταν ακάθαρτοι; Γιατί
αδυνατεί η παράλογη κοινωνία μας να δει ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι ένα κομμάτι της όπως όλοι, και εξίσου ικανοί να νιώσουν κάθε ανθρώπινο συναίσθημα; Γιατί αυτή η απόλυτη διχοτόμηση; Δεν δικαιούνται ίσο μερίδιο στην ευτυχία και στην ελευθερία;

Μπράις ΜακΝτούγκαλ (επιμέλ.): Το παιδί μου είναι γκέι. Πώς αντιδρούν οι γονείς όταν το μαθαίνουν (Πολύχρωμος Πλανήτης)

No 423

Jean Cocteau (Γαλλία)

Ο Almodóvar κάνει ταινίες για τον πόθο, για τον πόθο να κάνεις ταινίες, γιατί ο κινηματογράφος δεν είναι παρά το μέσο που διαθέτει ο πόθος για να πάρει μορφή. (…) Στο Νόμο του πόθου, ο Αντόνιο θέλει να μπει στη ζωή του σκηνοθέτη Πάμπλο, με τον οποίο είναι ερωτευμένος, και να τον κάνει να τον ερωτευθεί κι αυτός. Η εισαγωγή της ταινίας προσδιορίζει τον Πάμπλο ως χαρακτήρα και το δράμα του (το ανικανοποίητο), καθώς και τις σχέσεις σκηνοθέτη-ηθοποιού. Ο Πάμπλο πληρώνει για ν΄ ακούσει να του λένε «Σε ποθώ»’ πληρώνει έναν ηθοποιό για να του κάνει και να του πει αυτά που ο ίδιος θέλει. Αυτό θα πει κινηματογράφος. Ο Αντόνιο βλέπει την ταινία του πάμπλο, παρακολουθεί τη σεκάνς του αυνανισμού που καθοδηγεί off ο σκηνοθέτης, και κατεβαίνει στις τουαλέτες για ν’ αυνανιστεί κι αυτός, ν΄ αναπαράγει τη σκηνή. Η εικόνα διεγείρει τον πόθο του. Ο Ματαδόρ αρχίζει κι αυτός με μια σκηνή αυνανισμού μπροστά στις εικόνες, καθώς ο ταυρομάχος έχει βιντεοσκοπήσει τους μαθητές του. Μπορεί ο Ματαδόρ να πραγματεύεται την ηδονή κι Ο νόμος…τον πόθο, αλλά, και στις δύο περιπτώσεις, η εικόνα αποκρυσταλλώνει την φαντασιακή, την ασυμπτωματική διάσταση’ και στις δύο ταινίες, η πλήρωση επέρχεται με τον θάνατο’ και οι δύο ταινίες τελειώνουν με φλόγες. Οι φλόγες αυτές δίνουν μορφή στην «απόλυτη κατάκτηση, που πραγματώνεται, όπως διατείνονται ορισμένοι αλχημιστές, μέσω του φλεγόμενου φαλλού» (Bachelard). Το 1981 ο Almodóvar γράφει ένα διήγημα με τίτλο «Φωτιά στα σωθικά», το οποίο περιέχει ήδη τη δυνατή σκηνή από το Νόμο του πόθου όπου η Carmen Maura, μούσκεμα ως το κόκαλο, περιπλανιέται στους φλογισμένους δρόμους της Μαδρίτης, παραδομένη στο ανικανοποίητο και στη μοναξιά της. «Αυτή η εικόνα έγινε το έμβλημα της ταινίας» θα πει ο Almodóvar’ είναι η εικόνα του πόθου που αιωρείται στο κενό και που δεν μπορεί να τον κατασιγάσει ούτε και η πιο δυνατή νεροποντή. Ο κινηματογράφος του Almodóvar εξερευνά τον πόθο, αλλά και την εγκατάλειψη, υπό τη διπλή έννοια του όρου. Οι ήρωες παραδίδονται ελεύθερα στους πόθους τους, αλλά αισθάνονται και εγκαταλελειμμένοι ως προς την ιδιαίτερη ένταση και απαιτητικότητα αυτών των πόθων. Η Τίνα, η εγκαταλελειμμένη στο Νόμο του πόθου, είναι η αδελφή (ο transsexual αδελφός) του Πάμπλο, που τη βάζει να παίξει στο θέατρο το έργο του Cocteau την κραυγή μιας εγκαταλελειμμένης γυναίκας.

Camile Taboulay: Ποθώντας τη φλόγα που καίει στο Pedro Almodóvar (Καστανιώτης)

No 422

Willem Mock

Είναι πάντα κολακευτικό να βλέπεις δυο άντρες «τυφλωμένους από πόθο» για σένα, ομολογώ όμως ότι φοβήθηκα. (…) ο ένα είχε μόλις βγει από τη φυλακή και, σαν να μην έφτανε αυτό, με μπέρδευε με τη μάνα του. Ο άλλος ήταν ντροπαλός, εκτός από ομοφυλόφιλος, και με είχε δει σε πολλά κλαμπ. Ο πρώτος ήταν ξετρελαμένος με τον τρόπο που κάπνιζα, κι έτσι με είχε ερωτευτεί και με είχε εξιδανικεύσει. Όπως ανακάλυψα αργότερα, ο δεύτερος τύπος ήταν ερωτευμένος με το φίλο του από παιδί. Όταν εκείνος βγήκε από τη φυλακή, του υποσχέθηκε ένα δώρο. Κι αυτό το δώρο ήμουν ΕΓΩ, ό,τι ποθούσε περισσότερο στον κόσμο. Τους καταλάβαινα, βέβαια, αλλά προτιμώ τα πράγματα να γίνονται με πιο πολιτισμένο τρόπο, μ’ ενοχλεί όταν η αληθινή ΖΩΗ μοιάζει με πορνό. Καταντάει βαρετό να μιμείται η πραγματικότητα το πορνό, ειδικά αν η πρωταγωνίστρια σε όλα αυτά είμαι ΕΓΩ. Αφού μ’ έλουσε μ’ όλες τις βρισιές που ήθελε να λούσει τη μάνα του, ο Φονιάς είπε στον Άλλο να με γαμήσει κι ο Άλλος του είπε ότι προτιμούσε να μας κοιτάζει και να τραβάει μαλακία, και τότε ο Φονιάς είπε πως ΕΓΩ ήμουν το δώρο του και δεν θεωρούσε σωστό να με χρησιμοποιήσει, οπότε ο Άλλος είπε, καλά τότε, θα με μοιράζονταν. Ο Φονιάς τού είπε πως δεν καταλάβαινε κι ο Άλλος τού εξήγησε πως θα μου τον έχωνε ταυτόχρονα με το Φονιά. «Δεν ξέρω αν έχει χώρο και για τους δυο σας», υπαινίχθηκα ΕΓΩ. Ο Φονιάς μού έριξε άλλο ένα χαστούκι για να το βουλώσω, και τότε εγώ συγκεντρώθηκα σε μια άσκηση χαλάρωσης: φαντάστηκα πως βρισκόμουν γυμνή σ’ ένα ερημονήσι κι έκανα ηλιοθεραπεία γυμνή, ενώ με νανούριζε ο ήχος της θάλασσας και με χάιδευε η απαλή αύρα της Καραϊβικής.

Pedro Almodóvar: Πάττυ Χύμα κι άλλα κείμενα (Βαβέλ-Σέλας)

No 421

Andrew Potter

Ο Φαραλούκε έκαμε μερικά βήματα ακόμα, και είδε ένα δωματιάκι που φωτιζόταν από μια γυμνή λάμπα στο ταβάνι. Εκεί βρισκόταν, ολόγυμνος, ένας άντρας που πρέπει να πλησίαζε τα πενήντα, φορώντας μόνο τις κάλτσες και τα παπούτσια του, με μια μάσκα στο πρόσωπό του, που εμπόδιζε εντελώς την αναγνώριση των χαρακτηριστικών του. Μόλις αντιλήφθηκε την παρουσία εκείνου που περίμενε, έδωσε έναν πήδο και πέρασε στο πρώτο δωμάτιο, όπου η θολούρα από την καρβουνόσκονη έδινε την εντύπωση ενός ασώματου μακιγιέρ που περίμενε τον επισκέπτη, σαν ιεροφάντης της Άνοιξης, άρχισε να γδύνει τον πριαπικό, σαν να τον τόρνευε, χαϊδεύοντας και χαιρετώντας κάθε ερωτογενή ζώνη του κορμιού του και, ιδίως, εκείνη με το μεγαλύτερο σαρκικό μήκος.(…)
«Ξέρεις ποιος ήταν αυτός ο κάποιος που σε περίμενε;» - του είπε ο Αδολφίτο, μόλις απομακρύνθηκε το άλλο παιδάκι με τη σβούρα.
Ο Φαραλούκε απάντησε με ένα σήκωμα των ώμων. Όμως, μια στιγμή αργότερα, περιορίστηκε να πει:
«Δεν με ενδιέφερε να του βγάλω τη μάσκα».
«Ε λοιπόν! Πίσω από τη μάσκα, θα ανακάλυπτες το πρόσωπο του συζύγου της κυρίας που κάθεται απέναντι από το σχολείο. Εκείνη που χρειάστηκε να την τραβήξεις από τα μαλλιά…» - τελείωσε χαμογελώντας ο Αδολφίτο.

Χοσέ Λεσάμα Λίμα: Paradiso (Ίνδικτος)

No 420

Egon Possalt (Ελβετία)

Το δυστύχημα είναι ό­τι οι άνθρωπoι όσo περνάν τα χρόνια, φοβούνται τον έρωτα όλο και περισσότε­ρο. Δεν αντέχουν να εκτεθούν, ενώ πρόκειται για μια πολύ κανονική κατάσταση. Όσoν αφορά στα πρόσωπα, στον έρωτα δεν είναι αυτά, για μένα τουλάχιστον, που έχουν σημασία. Τα πρόσωπα στον έρωτα, για μένα, είναι πάντα οι ηθοποιοί του έργου, δεν είναι το ίδιο το έργο. Γι' αυτό, άλλωστε, με πολύ λίγους ανθρώπους που συνευρέθηκα ερωτικά στη ζωή μου, επί της ουσίας, διατηρήθηκε η σχέση για κάποιο χρονικό διάστημα. Για να κρατήσει μια σχέση, χρειάζεται ο ερωτικός συ­μπαίκτης να είναι, έστω και λίγο, συγγραφέας. Αν, πάντως, κάτι με ενοχλούσε α­πό παιδί είναι ότι μετά την εκσπερμάτωση «φεύγουμε» όλοι. Όπως έφευγα κι εγώ, γιατί μου πήρε χρόνο να μάθω να συντηρώ το αίσθημα μετά το ζωώδες ερωτικό τέλος. Όλα αυτά, βέβαια, έγιναν μετά τα τριάντα, γιατί έζησα μια νιότη πάρα πολύ άγρια ερωτικά και τελείως αλογόκριτη. Αισθάνομαι να ανήκω στους ανθρώπους που δεν έχουν στερηθεί τίποτε. Αυτό μπορεί να ακούγεται θετικό, αλλά δεν είναι. Γιατί την ώρα που συνειδητοποιείς την καθοριστική σχέση που έχεις με τον εαυτό σου που έχεις αφήσει ατάιστο (τον εαυτό σου των δεκαέξι δηλαδή χρόνων), έρχεται ο εαυτός αυτός γύρω στα τριάντα τρία σου χρόνια και σου ζητάει τα ρέστα. Στην ηλικία αυτή πέρασα μια τεράστια κρίση ταυτότητας, φορτώνοντας σ' έναν άλλον άνθρωπο, όπως σ' έναν καθρέφτη, το ερωτικό πρόσχημα. Μετά τη φάση αυτή άρχισα να εκτιμώ τις συνθήκες της συντροφικότητας. Άρχισα να εκτιμώ την αξία που έχει να είσαι μ' έναν άνθρωπο μαζί, να σκέφτεσαι, να γελάς και να σωπαίνεις με τα ίδια πράγματα. Τώρα που είμαι σαράντα οκτώ χρόνων, αισθάνομαι σαν να είμαι πάλι στα δεκαέξι μου χρόνια, έχω μπει, δηλαδή, λίγο στο ρόλο του καθοδηγητή. Σέβομαι πολύ τις νεότερες ηλικίες που μ' αυτές συμβαίνει να έχω μια «ερωτική δοσοληψία». Όσο περνά, όμως, ο καιρός, η ερωτική δοσοληψία γίνεται περισσότερο ένα διανοητικό παιχνίδι. Άλλωστε, το σεξουαλικό στοιχείο δεν είναι πια μια ισχυρή μου επιθυμία. Το ερωτικό στοιχείο πάρα πολύ, όχι, όμως, το σεξουαλικό. Φαντάζομαι ότι είναι θέμα ηλικίας. Για ένα διάστημα, μάλιστα, φανταζόμουν πως δεν θα μου ξανασηκωθεί. Ίσως να συμβαίνει αυτό γιατί εκτονώνω μεγάλο μέρος αυτού του αισθήματος μέσα στη δουλειά μου.

.

Σταμάτης Κραουνάκης: μόνο για χρήστες (Καστανιώτης)

No 419

Του Αγίου Βαλεντίνου

Αν ήμαστε στο τραίνο
Θησείο – Πειραιά
θα σου ‘βαζα στο χέρι
δυο λόγια τυχερά

Κι αν έπεφτε και χιόνι
εδώ στην Άνω Δάφνη
θα μπαίναμε στο «PONY»
ο κόσμος να μας ψάχνει.

Κι όπως θα ‘πεφτε η βροχή
για φαντάσου φορτωμένους
όλους τους ερωτευμένους
σε μια τσίγκινη σκεπή.

Κι από πάνω ι Θεός
με τον Άγιο Βαλεντίνο
σ’ αγαπώ και δε σε δίνω
κανενός…

Αν είχαμε για σπίτι
ετούτα τα φιλιά
ποιος θα ‘γραφε τραγούδι
πως είμαστε αγκαλιά.

Κι αν έβγαινε φεγγάρι
ψηλά στη Μεσογείων
ποιος θ’ άντεχε να πάρει
το δρόμο των Αγίων.

Λίνα Νικολακοπούλου: Ολογράφως (Φιλ. Νάκας)

No 418

Bruno A. Surdo (ΗΠΑ)

Μόνο μια φορά,
κρίμα στη χαρά,
κάπου κοιταχτήκαμε,
μετά ερωτευτήκαμε
κι ύστερα βρεθήκαμε άλλη μια φορά.
Πρώτη μου φορά
σε θολά νερά
έμαθα κολύμπι
και πώς λεν το "γιαχαμπίμπι",
πρώτη μου φορά.

Μόνο μια φορά
έκλαψα για σένα πικρά
κι ύστερα κανόνισα
και δεν σου τηλεφώνησα
ούτε μια φορά.

Μόνο μια φορά,
κρίμα στη χαρά,
θά ’ρθουνε κι οι φίλοι μου
να μάθουν το ρεζίλι μου,
μάτωσα τα χείλη μου άλλη μια φορά.

Μόνο μια φορά
φτάνει σοβαρά
η καρδιά του ανθρώπου
να βρεθεί στο επί τόπου
λιώμα, φανερά.
(στίχοι: Σταμάτης Κραουνάκης)

Κραουνάκης Σταμάτης: Τα λόγια που χωρέσανε (Ιανός)

No 417

Steven J. Levin (ΗΠΑ)

«Πρέπει να υπάρχει ένα όραμα. Και μένα το δικό μου όραμα, πε΄ρα απ’ την όποια μερική και πολύ μικρή πιθανόν προσωρινή απελευθέρωση, είναι η γενική απελευθέρωση του ανθρώπου. Τι ωφελεί λ.χ. να διακηρύσσει μια πολιτική οργάνωση ότι είναι κατά της καταπίεσης των σεξουαλικών μειονοτήτων; Να τι θα θεωρούσα πραγματικά απελευθερωτική πράξη: να βγουν μερικοί πολιτικολογούντες νέοι και να πουν: ξέρετε, «βασικά» εμείς είμαστε «βασικά» ετεροφυλόφιλοι, αλλ’ έχουμε πάει και κάνα-δυο φορές στο κρεβάτι μ’ έναν ομόφυλο μας, χωρίς γι’ αυτό να πάψουμε να είμαστε άνδρες. Αλλά δεν τολμούν. Γιατί θα διαγραφούν αμέσως απ’ την οργάνωση. Με δεδομένη την τεράστια αλλαγή που έχει πραγματοποιηθεί στα ήθη σε παγκόσμια κλίμακα – και της οποίας δευτερογενείς εκφάνσεις είναι τα διάφορα «κινήματα» - στην Ελλάδα τουλάχιστον μπορούμε να πούμε ότι άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τη βράκα του αλλιώς, αλλ’ απέχουμε ακόμα πολύ απ΄’ την πραγματική απελευθέρωση – αν υποθέσουμε ότι είναι εφικτή»

Κώστας Ταχτσής: Από την χαμηλή σκοπιά (Εξάντας)

No 416

Ηθικό είναι… Ανήθικο είναι…
Ηθικό είναι να διαφυλάττεις τον παρθενικό σου υμένα, σαν κόρη οφθαλμού.
Ανήθικο είναι, σ’ αυτό το διάστημα, να γεμίζεις απωθημένα την ψυχή σου κι αργότερα να τα βγάζεις στα παιδιά σου.
Ηθικό είναι να είσαι μι «λαμπρή» προσωπικότητα, ένας «καθαρός» άνθρωπος, που δεν έχει καμιά «σκοτεινή» πλευρά στην ιδιωτική του ζωή.
Ανήθικο είναι, την ίδια στιγμή, στις συναλλαγές σου, να πατάς επί πτωμάτων για να επιπλεύσεις.
Ηθικό είναι ν’ αφήνεις τον άλλον να υπολογίζει και να επενδύει συναισθηματικά σε σένα.
Ανήθικο είναι να του λες μετά κατάμουτρα ότι αποχωρείς γιατί δεν σε συμφέρει.
Ηθικό είναι να κατακρίνεις τον άλλον για τον τρόπο που ζει.
Ανήθικο είναι να ζεις κρυφά και να ονειρεύεσαι αυτά που καταλογίζεις σε άλλους.
Ηθικό είναι να ‘χεις «άποψη».
Ανήθικο είναι να τη βιώνεις…
Ηθικό … ανήθικο …Ανήθικο … ηθικό …

Δήμητρα Γαλάνη
Τραγουδίστρια (Επίκαιρα 14 Οκτ. 1982)

Δήμητρα Γαλάνη: Άνω τελεία' (Φιλ. Νάκας)

No 415

Επιστέφοντας στη Λισαβόνα.

Όχι, δε θέλω τίποτα. Είπα δε θέλω τίποτα.
Τα συμπεράσματα αφήστε!
Αφήστε την αισθητική, για ηθική μη μου μιλάτε,
Πάρτε από ‘δω τη μεταφυσική!
Μη μου αναπτύσσετε θεωρίες, μη μου επαναλαμβάνετε
Τις κατακτήσεις των επιστημών (ω, Θεέ μου, των επιστημών!)
Των επιστημών και των τεχνών, του σύγχρονού πολιτισμού!

Τι κακό στους Θεούς έκανα;
Αν την αλήθεια ξέρετε, κρατήστε τη δικιά σας!

Ένας τεχνίτης είμαι, αλλά μόνο στης τεχνικής τα σπλάχνα.
Τρελός είμαι επίσης, με κάθε δικαίωμα να είμαι,
Με κάθε δικαίωμα να είμαι, ακούσατε;
Μη μ’ ενοχλείτε, για όνομα του Θεού!

Παντρεμένο με ήθελαν, ασήμαντο, συνηθισμένο,
Να πληρώνω φόρους;
Με ήθελαν τ’ αντίθετο από αυτά, του κάθε τι τ’ αντίθετο;
Αν ήμουν κάποιος άλλος, σ’ όλους πολύ θα άρεσα.
Όμως είμαι εγώ, ας έχετε υπομονή !

Fernando Pessoa: Ποιήματα (Printa)
Μετάφραση: Γιάννης Σουλιώτης

No 414

Gregorio Prieto (Ισπανία)

Από την αρχή της οδύσσειάς του στην Αμερική, η παιδική ηλικία του Λόρκα είχε αποτελέσει το κυρίαρχο μοτίβο του ταξιδιού του. Μακριά από την Ισπανία, είχε να παλέψει όχι μόνο με την απώλεια της παιδικής του αθωότητας, αλλά και με τη στειρότητα που συνεπάγεται η ζωή του ομοφυλόφιλου. Σε ένα σονέτο με τον τίτλο «Αδάμ» - ένα ποίημα που έγραψε στο Μανχάταν αλλά τελικά προτίμησε να μην το συμπεριλάβει στον Ποιητή στη Νέα Υόρκη – ο Λόρκα αναλογίζεται τη βιωσιμότητα δυο ειδών απογόνων: του υπαρκτού, θνητού παιδιού με σάρκα και φλέβες, και του φανταστικού, αιώνιου παιδιού της τέχνης. Το πρώτο είναι προϊόν του ετεροσεξουαλικού «Αδάμ» ο οποίος ονειρεύεται «στον πυρετό της λάσπης / παιδάκι, που, καλπάζοντας, πλησιάζει / μεσ’ απ’ των μηνιγγιών το διπλό χτύπο». Το δεύτερο και ανώτερο, όπως υπονοείται, παιδί το έχει δημιουργήσει ένας «άλλος, σκοτεινός Αδάμ», ο οποίος ονειρεύεται «πέτρινο, ουδέτερο, άσπαρτο φεγγάρι, / όπου θα καεί το φωτεινό παιδάκι».
Ο Λόρκα είχε αρχίσει σταδικά να συμβιβάζεται με την ιδέα του εαυτού του ως «άλλου Αδάμ». Απαλλαγμένος από την επιρροή της οικογενειακής ζωής και από τους περιορισμούς της ισπανικής κοινωνίας, έγινε πιο ειλικρινής στις Ηνωμένες Πολιτείες, πιο πρόθυμος να αποκαλύψει τον εαυτό του μέσα από το έργο του.

Λέσλι Στέιντον: Λόρκα. Η μπαλάντα μιας ζωής (Μεταίχμιο)

Νο 413

Gregorio Prieto (Ισπανία)

Όμως για να λιώσει το κορμί με τον κόσμο δεν έχει τα μέσα του πνεύματος, που μπορεί να τα κατέχει όλα χωρίς να τα κατέχει, ή σαν να μην τα κατείχε. Το κορμί μονάχα μια φορά μπορεί να αποκτήσει τα πράγματα, κι αυτό μόνο για μια στιγμή, με την επαφή μαζί τους. Έτσι, από τα χνάρια που αυτά αφήνουν πάνω του, γνωρίζει το κορμί τα πράγματα.
Ας μην το κατακρίνουμε: το κορμί, μια και είναι αυτό που είναι, πρέπει να κάνει ό,τι κάνει, πρέπει να θέλει ό,τι θέλει. Να το νικήσεις; Να το τιθασεύσεις; Τι εύκολα λόγια. Το κορμί μαντεύει πως είμαστε αυτό μονάχα για κάποιο καιρό, και πως και κείνο πρέπει να πραγματωθεί με τον τρόπο του, που γι’ αυτό χρειάζεται τη βοήθειά μας. Κακόμοιρο κορμί, άδολο ζωντανό, τόσο συκοφαντημένο’ να θεωρούνται κτηνώδεις οι ορμές του, ενώ η κτηνωδία είναι ίδιον του πνεύματος.
(…) θα μπορέσεις να τα ξεχάσεις όλα, όλα εκτός από το ψηλάφημα του χεριού πάνω σ’ ένα κορμί, θύμηση όπου μοιάζει να σκιρτά, μυστικός και κατάβαθος, αυτός καθαυτός ο παλμός της ζωής.

Λουίς Θερνούδα: Παραλλαγές πάνω σε Μεξικάνικο Θέμα (Ίκαρος)